Varikosel, tıpta Varikosel, testisleri boşaltan toplardamarların genişleyip varisleşmesi durumudur. Genellikle skrotumda (torbada) “varis” benzeri damar genişlemeleri oluşur ve en sık sol tarafta görülür.
En yaygın nedeni, testis damarlarındaki kapakçıkların düzgün çalışmaması sonucu kanın geriye doğru göllenmesidir. Bu durum damarların genişlemesine ve testiste ısı artışına yol açabilir.
Belirtiler kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde hiç belirti olmazken, bazı hastalarda testiste ağrı, dolgunluk hissi, özellikle uzun süre ayakta kalınca artan rahatsızlık ve skrotumda belirgin damarlaşma görülebilir. Bazen “solucan torbası” gibi damar hissi tarif edilir.
Varikosel, erkek kısırlığının (infertilite) en sık düzeltilebilir nedenlerinden biridir. Testis ısısını artırarak sperm üretimini ve kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Tanı genellikle fizik muayene ve skrotal Doppler ultrason ile konur. Ultrason, damar genişlemesini ve kan akımındaki geri kaçışı gösterir.
Tedavi her hastada gerekli değildir. Şikâyeti olmayan veya sperm değerleri normal olan kişilerde takip yeterli olabilir. Ancak ağrı, kısırlık veya testiste küçülme varsa cerrahi tedavi (varikoselektomi) önerilebilir. Bu ameliyatla genişlemiş damarlar bağlanarak kan akımının normal yönde akması sağlanır.
Varikosel genellikle iyi huylu bir durumdur ancak sperm kalitesi ve üreme sağlığı açısından önemli olabilir. Bu nedenle değerlendirme üroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.