BPH (İyi Huylu Prostat Büyümesi), prostat bezinin kanser dışı (benign) şekilde büyümesi sonucu idrar kanalına baskı yapmasıyla ortaya çıkan yaygın bir hastalıktır. Özellikle 50 yaşından sonra erkeklerde sık görülür ve yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar. Prostat, mesanenin hemen altında yer alan ve idrar kanalını çevreleyen bir bezdir. Bu nedenle büyüdüğünde idrar akışını doğrudan etkileyebilir.
BPH’nin temel nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte yaşlanma ve hormonal değişiklikler en önemli faktörlerdir. Testosteron ve dihidrotestosteron (DHT) düzeylerindeki değişimlerin prostat dokusunda büyümeyi tetiklediği düşünülmektedir. Genetik yatkınlık da rol oynayabilir.
Hastalığın en sık görülen belirtileri idrar yapma ile ilgilidir. İdrar başlatmada zorlanma, zayıf idrar akımı, kesik kesik işeme, gece sık idrara çıkma (noktüri), mesanenin tam boşalmadığı hissi ve sık idrara çıkma en yaygın şikayetlerdir. İlerleyen durumlarda idrar retansiyonu (hiç idrar yapamama) gibi daha ciddi problemler de gelişebilir.
Tanı koymak için hastanın şikayetleri detaylı olarak değerlendirilir ve fizik muayene yapılır. Parmakla rektal muayene (PRM) ile prostatın büyüklüğü ve yapısı hakkında bilgi edinilir. Ayrıca idrar tahlili, PSA (Prostat Spesifik Antijen) testi, ultrason ve üroflowmetri gibi yöntemler de tanıya yardımcı olur. PSA testi özellikle prostat kanseri ile ayrım yapmak açısından önemlidir.
Tedavi hastalığın şiddetine göre değişir. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli takip yeterli olabilir. Orta ve ileri düzey vakalarda ilaç tedavisi kullanılır. Alfa blokerler prostat ve mesane boynundaki kasları gevşeterek idrar akışını kolaylaştırır. 5-alfa redüktaz inhibitörleri ise prostat hacmini zamanla küçültmeye yardımcı olur. İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi yöntemlere başvurulur. En sık uygulanan cerrahi yöntemlerden biri TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) işlemidir.
BPH yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir ancak yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve hastalar normal yaşamlarına devam edebilir.